termal-konfor

Termal konfor şartları

Termal konfor nedir? | Termal konfor şartları

İçinde bulunulan termal ortamdan hoşnut ve tatmin olma durumuna “termal konfor” denir.

  • Normal vücut sıcaklığı 37o C’dır.
  • Sıcak ve soğuk için ayrı ayrı ısı sensörlerimiz vardır.
  • Sıcak sensörlerimiz deriye yerleştirilmiştir. Bunlar, sıcaklık derecesi 37oC’nin üstüne çıktığında sinyal verirler.
  • Soğuk sensörlerimiz deriye yerleştirilmiştir. Bunlar, sıcaklık derecesi 34oC’nin altına indiğinde sinyal verirler.
  • Soğuk sensörlerin sayısı, sıcak olanlardan daha fazladır.

Isınma mekanizması (Vücut ısımız yükseldiğinde)

  • Kan akışı azalır
  • Titreme

Soğuma mekanizması (Vücut ısımız düştüğünde)

  • Kan akışı artar
  • Terleme (Buharlaşma)

a) Termal konforun sağlanması için şu iki koşul gerekmektedir.

  • Üretilen ısı (enerji) kaybedilen ısıya eşit olmalıdır.
  • Sıcak ve soğuk sensorların sinyalleri birbirlerini nötralize etmelidir.

b) Ortalama Deri Sıcaklığı ve Ter Kaybı, belirli bir metabolik hız ısı dengesini etkileyen iki fizyolojik parametredir.

c) Sıcak impulsların (uyarıların) miktarını ölçmek için, vücut sıcaklığı yerine ter kaybı parametresi kullanılmaktadır.

d) Parametreler arasındaki ilişkiler yapılan deneylerle ampirik olarak belirlenmektedir.

e) Cinsiyet, yaş, ırk ve coğrafi köken fark yaratmamaktadır.

Termal konfor şartları
Termal konfor şartları | Termal Konfor ölçümleri
Termal konfor şartları
Oturan kişiden Termal konfor Ölçüm yüksekliği
Termal konfor şartları
Ayakta çalışan kişiden Termal konfor Ölçüm yüksekliği
  • Ayak bileği ve boyun arasında dikey sıcaklık farkı ve nem oranı
  • Diğer ölçümler, kişilerin ağırlık merkezinden alınmalıdır.

Termal Konfor Verisinin Toplanması

Termal Konfor Parametreleri | Termal konfor şartları

  • Faal Sıcaklık
  • Hava Hızı
  • Radyan Isı
  • Sıcaklık Asimetrisi (nispetsizlik)
  • Hava Sıcaklığı
  • Nem
  • Yüzey Sıcaklığı
  • WBGT
  • Kuru Isı Kaybı

PMV (Predicted Mean Vote) Scale Tahmini Ortalama Oylama Skalası. PMV Skalası konforsuzluğun derecesini göstermek amacıyla kullanılır.

PPD (Predicted Percent DissatisfiedTatmin Olmayanların Yüzdesi. PPD endeksi ile hoşnutsuzluk (memnuniyetsizlik) yüzdesi kişilerin sayısını tahmin edilir.

Metabolik Hız

  • Metabolizma tarafından salınan enerji, kas aktivitesine bağlıdır.
  • Metabolizma Met parametresiyle ölçülür.  ( 1 Met = 58.15 W/m2 vücut yüzeyi)
  • Normal bir yetişkin için vücut yüzeyi 1.7 m2.
  • Termal konfor ortamında oturmakta olan bir kişide ısı kaybı 100 W’tır.
  • Metabolik hız değerlendirilirken, vücudun ısı kapasitesi dikkate alınarak, son bir saat içerisindeki ortalama aktivite seviyesi kullanılmalıdır.

Enerji Dengesi

  • Kuru ısı kaybı (R+C), düşük clo değerlerinde yaklaşık olarak %70, yüksek clo değerlerinde yaklaşık olarak %60 değerlerine karşılık gelir.
  • Buharlaşma yoluyla ısı kaybı (E) normal (ortalama) şartlarda yaklaşık %25 değerini temsil eder.
  • Kondüksiyon yoluyla (K) ve solunum yoluyla (RES) ısı değişimleri, toplam ısı değişimi ile kıyaslandığında genel olarak ihmal edilecek düzeydedir.
  • İnsan güçsüz bir makinedir. Çok iyi eğitilmiş atletlerde bile etkinlik %20 seviyesinin altındadır. Konfor denkleminde sıfır olarak alınır.

Met Değeri Tablosu

AKTİVİTE Metabolik Hız
W/m2 Met
1 Yatma pozisyonu 46 0,8
2 Sandalyede dinleniyor 58 1,0
3 Saat tamircisi 65 1,1
4 Ayakta, dinleniyor 70 1,2
5 Araba Kullanıyor 80 1,4
6 Ayakta, hafif aktivite (alışveriş) 93 1,6
7 2 km/saat hızla yürüyüş halinde 110 1,9
8 Ayakta, orta düzey aktivite (ev işi) 116 2,0
9 Ayakta bulaşık yıkama 145 2,5
10 5 km/saat hızla yürüme 200 3,4
11 İnşaat İşleri 275 4,7
12 15 km/saat hızla koşma 550 9,5

 

Giyinmedeki Isı Yalıtımı Hesaplanması

  • Termal konfor, çevresel koşullara ilave olarak, kişinin giyinme ve aktivite seviyesine bağlı olarak değişir.
  • Giyinme miktarı etkisi, tipik bir iş giyimi, gömlek ve iç çamaşırından oluşan standart bir giyinme seviyesi baz alınmak suretiyle buna rölatif olarak ölçülür.
  • Aktivite seviyesi ise, örneğin bir sınıfta ders dinleyen bir öğrenci gibi, oturmuş ve konuşmayan bir kişinin tipik aktivite seviyesine oranla ölçülür.

Clo Değer Tablosu | Termal konfor şartları

Giyim Tanımı lclu Clo lclu m2°C/W
İç Çamaşırı Tayt 0,02 0,003
Külot 0,04 0,006
Atlet 0,09 0,014
Naylon kadın çorabı 0,14 0,022
Gömlek Kolsuz gömlek 0,06 0,009
Kısa kollu gömlek 0,09 0,029
Uzun kollu gömlek 0,25 0,039
Pantolonlar Şortlar 0,06 0,009
Normal Pantolon 0,25 0,039
İş Tulumu 0,28 0,043
Yalıtımlı tulumlar Çok parçalı tulum 1,03 0,160
Elyaf deri 1,13 0,175
Süveterler İnce Süveter 0,20 0,031
Normal Süveter 0,28 0,043
Kalın Süveter 0,35 0,054

 

Giyim Tanımı lclu Clo lclu m2°C/W
Ceketler Yelek

Jacket – Ceket

0.13

0.35

0.020

0.054

Paltolar Tulumlar Parka

Tulum

0.60

0.70

0.093

0.109

Giyim aksesuarları Çoraplar

Ayakkabılar (İnce pençe – taban)

Botlar

Eldiven

0.02

0.02

0.10

0.05

0.003

0.003

0.016

0.008

Etek – Elbiseler İnce etek, dizin 15 cm üstü

Kalın etek diz kapağında

Kışlık elbise, uzun kollu

0.10

0.25

0.40

0.016

0.039

0.062

Yatak giysileri şortlar

uzun pijamalar

badi (ayaklı)

0.10

0.50

0.72

0.016

0.078

0.112

Sandalyeler Ahşap veya metal

– Bez kaplı, oturacak yeri yastıklı

Koltuktermal konfor

0.00

0.10

0.20

0.000

0.016

0.032

 

Kabul edilebilen sıcaklık derecesi yani uygun Termal konfor şartları 19 oC ila 29 oC arasıdır.

Ortalama Radyant Sıcaklığı, gerçek bir odada bulunan insandan oluşan ısı kaybının aynı olduğu sanal bir odaki tekdüze (muntazam) ısıdır.

Bütün yüzey sıcaklıkları ölçmek ve açı faktörlerini hesaplamak uzun zaman alacaktır.  Bu yüzden Ortalama Radyant Sıcaklığı kullanımından mümkünse kaçınılmalıdır.

Radyant Sıcaklık Asimetrisi rahatsızlığa neden olur.

Sıcak tavanlar ve soğuk duvarlar en fazla rahatsızlık veren elemanlardır.

Hava Akımı

  • Hava cereyanları iç mekanda en çok şikayet edilen rahatsızlıktır.
  • Cereyanda hissedilen şey ısı kaybıdır.
  • Isı kaybı; havanın hızı, sıcaklık derecesi ve türbülansa bağlıdır.
  • Isı kaybı aynı olsa bile, yüksek türbülans en çok rahatsızlık veren parametredir.
  • Konforsuz hissetme, rahatsızlık
  • Hava hareketinin hissedilmesi hava sıcaklığına bağlıdır.
  • Düşük hava sıcaklıklarında, daha fazla rahatsızlık hissedilir.