Basınçlı Gaz Ekipmanları

Basınçlı Gaz Ekipmanları

Basınçlı gaz tüpleri ile işlem yapabilmek için bazı yardımcı güvenlik ekipmanlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Basınçlı Gaz Ekipmanları başlıcaları regülatörler, şalomalar, alev tutucular ve çek valfleri ile hortumlardır.

Regülatörler

Regülatörler, yüksek basınçla tüp içinde depolanmış gazın emniyetli bir şekilde istenilen basınç ve debi değerinde kullanılmalarını sağlayan ekipmanlardır. Bu ekipmanlar, gazların fiziksel ve kimyasal özelliklerine bağlı olarak paslanmaz çelik veya pirinç gövdeden, tek kademeli veya çift kademeli olarak imal edilirler.

Tek kademeli regülatörler basıncı tek kademede düşürürler. Bu şekilde tasarlanmış regülatörler, tüp basıncı düşerken çıkış basıncında sapma gösterebilirler. Bu sebeple, çıkış basıncı hassas olması kritik olmayan uygulamalarda kullanılması önerilir. Çift kademeli regülatörler de tek kademeli regülatörler gibi basıncı düşürmek için kullanılır. Ancak bu regülatörlerle çıkış basıncı, tüp basıncı düşerken bile sabit kalır çünkü bu durumda basınç iki kademede düşürülmektedir. Bu nedenle çift kademeli regülatörler, tüpün içerindeki basınç düşünceye kadar yani tüp bitinceye kadar çıkış basıncının sabit olması istenen uygulamalarda kullanılır.

Regülatörlerin seçiminde kullanılan gazın özellikleri dikkate alınmalıdır. Aşağıdaki tek kademeli oksijen regülatörü örneği ve özellikleri gösterilmiştir.

Basınçlı Gaz Ekipmanları
Basınçlı Gaz Ekipmanları

Şalomalar

Şalomalar (hamlaçlar), kaynak ve yüzey kaplama işlemlerinde, metalleri keserken ya da eritirken kullanılan ve alev püskürten araçlardır.

Kontrol Vanaları ve Alev Tutucular

 Basınçlı Gaz  Ekipmanlarından Kontrol vanaları ve alev tutucular, oksijen yakıtlı kesme ve kaynak işlerinde işçileri korumak amacıyla tasarlanmış olan güvenlik ekipmanlarıdır. Kontrol vanaları, gazların istenmeyen ters akımlarını önlemek amacıyla tasarlanmıştır. Alev tutucular ise alevin ileri yönde yayılmasını engellemek amacıyla kullanılırlar.

Hortumlar 

Basınçlı Gaz  Ekipmanları hortumlar, basınçlı gaz tüpleri ile kaynak yapma, kesme ve benzeri işlerde kullanılan ekipmanlardır ve sadece renk kodlarıyla belirtilen ilgili gaz tipleri için kullanılmalıdır.

Tüplerin Depolanması

Basınçlı gaz tüpleriyle çalışmaların yapıldığı işyerlerinde yer alan en tehlikeli bölümlerin başında tüp depo sahaları gelmektedir. Bu nedenle bu alanlardaki muhtemel risklerin bilinip bu risklere karşı gerekli iş sağlığı ve güvenliği ölçümlerinin ve tedbirlerinin alınması gereklidir.

Bu kapsamda, gazların tehlikelilik özelliklerinin çalışanlarca bilinmesi büyük önem taşımaktadır. Aşağıdaki tabloda yanıcı, yakıcı, aşındırıcı, toksik ve kendiliğinden tutuşabilen (pirofirik) gazların tehlikelilik özelliklerine göre gruplandırılması verilmiştir.